Art. 11–12b w nowej wersji znacznie wzmacniają status geodety uprawnionego, uszczelniają odpowiedzialność osobistą, wydłużają cykl życia zgłoszenia i porządkują relacje z organami SGiK oraz przyjęcie prac do zasobu.
Z Uzasadnienia Projektu
Projektowane przepisy zakładają nowelizację przepisów ustawy PGiK, wskazując, że prace geodezyjne i prac kartograficzne może wykonywać tylko osoba posiadająca uprawnienia zawodowe w dziedzinie geodezji i kartografii, lub osoby pod jej bezpośrednim nadzorem.
Jest to niezbędne w celu bardziej precyzyjnego określenia m.in. zakresu podmiotowego odpowiedzialności dyscyplinarnej. Zaproponowana regulacja ma na celu stworzenie systemu, w którym wykonawca prac geodezyjnych, rozumiany jako osoba legitymująca się odpowiednimi uprawnieniami zawodowymi odpowiada całościowo za prawidłowość wykonanej pracy i za dokonywanie czynności formalnych przed organami SGiK.
Ponadto projekt ustawy wprowadza definicję geodety uprawnionego, którym jest osoba posiadająca uprawnienia zawodowe w dziedzinie geodezji i kartografii, o których mowa w art. 43, właściwe do realizacji danych prac geodezyjnych.
Projekt ustawy nie ogranicza swobody wykonywania działalności gospodarczej w zakresie geodezji i kartografii. Po wprowadzeniu projektowanych regulacji przedsiębiorcy nadal będą mogli prowadzić działalność gospodarczą w dotychczasowym zakresie – z tą różnicą, że będą się koncentrować na prowadzeniu przedsiębiorstwa i świadczeniu usług, natomiast samo wykonywanie prac geodezyjnych zostanie jednoznacznie przypisane osobom posiadającym odpowiednie uprawnienia zawodowe i kwalifikacje.
Już obecnie zgodnie z obowiązującymi przepisami art. 11 ustawy PGiK wykonawca prac geodezyjnych (przedsiębiorca) nie może samodzielnie wykonywać prac geodezyjnych i musi w tym celu powołać kierownika prac geodezyjnych posiadającego odpowiednie uprawnienia zawodowe w dziedzinie geodezji i kartografii. Dodatkowo dla niektórych czynności i prac geodezyjnych obowiązujące przepisy prawa już teraz nakładają obowiązek posiadania uprawnień zawodowych, co pokrywa się z projektowanym art. 42 ust. 2 pkt 1 ustawy.
- Zakres: art. 11, 12, 12a, 12b projektów z 2.06.2025 (wersja „wykonawca prac”) i 31.12.2025 (wersja „geodeta uprawniony”).
- Oś porównania: status podmiotowy (kto może wykonywać prace), zasady zgłoszenia, nadzoru i weryfikacji, relacja do zamówień publicznych i zasobu.
| Element | Projekt 2.06.2025 | Projekt 31.12.2025 |
| Podmiot uprawniony | „Wykonawcą prac geodezyjnych lub prac kartograficznych jest osoba posiadająca uprawnienia zawodowe w dziedzinie geodezji i kartografii, o których mowa w art. 43” – definicja przez art. 11, bez osobnego zdefiniowania w art. 2. | W art. 2 wprowadzono definicję „geodety uprawnionego”, a nowy art. 11 mówi, że prace geodezyjne lub kartograficzne mogą wykonywać osoby posiadające uprawnienia właściwe do tych prac lub osoby działające pod ich bezpośrednim nadzorem. |
| „Wykonawca” vs „geodeta uprawniony” | Centralną figurą jest „wykonawca prac geodezyjnych/prac kartograficznych”, którym musi być osoba z uprawnieniami, ale dalej ustawa używa także kategorii podmiotu realizującego zamówienie publiczne (np. przy aktualizacji baz 1, 8–11). | Pojęcie „wykonawcy” znika z art. 11; cały system opiera się na „geodecie uprawnionym”, także tam, gdzie chodzi o prace wykonywane w ramach struktur organizacyjnych lub zamówień publicznych. |
| Nadzór nad personelem pomocniczym | Wersja z 2.06.2025: wykonawca realizuje prace osobiście lub przy pomocy osób działających pod jego bezpośrednim nadzorem, ale brak definicji „nadzoru”. | Nowy art. 11 szczegółowo definiuje „nadzór” jako zespół czynności kontrolnych i koordynacyjnych (ustalenie zakresu prac, wykorzystania materiałów zasobu, bezpośredni nadzór w terenie nad stabilizacją/tymczasowym utrwalaniem punktów granicznych, końcowa kontrola zgodności z prawem). |
| Zamówienia publiczne | Art. 11 ust. 3–4: przy pracach aktualizujących bazy 1 i 8–11 wykonawcą może być podmiot realizujący zamówienie na zlecenie organu SGiK lub z jego upoważnienia; przewidziano oświadczenie o byciu wykonawcą w umowie (z klauzulą karną). | Nowy art. 11 ust. 4 szczegółowo przypisuje obowiązek zapewnienia uprawnionych: 1) przy pracach na zamówienie organów SGiK, 2) przy pracach scaleniowo‑wymiennych; wprowadzono zakaz łączenia roli geodety uprawnionego z realizacją zadań weryfikacyjnych w administracji, z wyjątkiem mierniczych górniczych i biegłych sądowych. |
| Element | Projekt 2.06.2025 | Projekt 31.12.2025 |
| Podmiot zgłaszający | Zgłoszenia dokonuje „wykonawca prac geodezyjnych”; art. 12 ust. 2 pkt 1 wymaga jedynie „danych identyfikujących wykonawcę prac geodezyjnych”. | Zgłoszenia może dokonać wyłącznie „geodeta uprawniony”; dodano ust. 1b: jeżeli prace wykonuje organ administracji lub jednostka organizacyjna, podmiot ten upoważnia geodetę uprawnionego do zgłoszenia i kontaktu z organem. |
| Dane identyfikacyjne | Mniej rozbudowana lista danych o wykonawcy. | Art. 12 ust. 2 pkt 1 wprowadza katalog: imię i nazwisko, adres do korespondencji, e‑mail lub adres do doręczeń elektronicznych, telefon, numer uprawnień, dane przedsiębiorcy/jednostki organizacyjnej, na rzecz której działają. |
| Okres ważności zgłoszenia | Termin ważności prac powiązany z rokiem (rok w art. 12 ust. 2 pkt 4 i ust. 2d). | Zmieniono „rok” na „dwa lata” zarówno w art. 12 ust. 2 pkt 4, jak i w ust. 2d; wprowadzono liczenie od dnia uzupełnienia zgłoszenia oraz doprecyzowano sposób nadania w polskiej placówce pocztowej lub w UE. |
| Zmiana podmiotu | Art. 12 ust. 2c pkt 3 odnosi się do „zmiany wykonawcy prac geodezyjnych”. | Art. 12 ust. 2c pkt 3 i ust. 2g precyzują „zmianę geodety uprawnionego”; zmiany może dokonać geodeta wskazany w zgłoszeniu albo podmiot z lit. f (przedsiębiorca/jednostka). |
| Kilku geodetów w jednym zgłoszeniu | Brak szczególnej regulacji; praktyczną jednostką jest „wykonawca”. | Nowy ust. 2f: prace zastrzeżone do osobistego wykonywania mogą realizować więcej niż jeden geodeta uprawniony; jeden z nich jest wskazany w zgłoszeniu jako upoważniony do kontaktu z organem. |
| Udostępnianie materiałów zasobu | Organ udostępnia materiały zasobu po opłacie, w terminie 5 dni roboczych; brak mechanizmu dosyłania zaktualizowanych danych w razie zmian baz po zgłoszeniu. | Utrzymano 5‑dniowy termin w art. 12 ust. 3, ale dodano ust. 3a: w razie zmiany w bazach 2, 3, 10 lub 12 przed zawiadomieniem z art. 12a ust. 1 organ ma obowiązek udostępnić geodecie uprawnionemu aktualne dane w terminie 5 dni od zmiany. |
| Uzgodnienie zakresu materiałów | Możliwe uzgodnienie zakresu materiałów z organem, ale bez wzmocnienia inicjatywy po stronie geodety i precyzyjnych terminów. | Art. 12 ust. 5: wyraźnie stwierdza, że z inicjatywy geodety uprawnionego można na etapie zgłoszenia/uzupełnienia uzgodnić zakres materiałów oraz inny niż 5‑dniowy termin ich udostępnienia. |
Art. 12a – odwołania do „geodety uprawnionego”
| Element | Projekt 2.06.2025 | Projekt 31.12.2025 |
| Terminologia | Art. 12a i 12b posługują się zasadniczo pojęciem „wykonawcy prac geodezyjnych” – odpowiedzialnego za przekazanie wyników i reakcję na protokół weryfikacji. | Wprowadzono jednolitą terminologię: we wszystkich miejscach, gdzie występował „wykonawca prac geodezyjnych”, w tym w art. 12a ust. 1, 1a, 1b, 2 i art. 12b ust. 3a, 5, 7, 7b–8 oraz w art. 40 ust. 3g pkt 3, wstawiono „geodetę uprawnionego”. |
Art. 12b – weryfikacja i przyjęcie do zasobu
| Element | Projekt 2.06.2025 | Projekt 31.12.2025 |
| Zakres weryfikacji | Art. 12b ust. 1–3: organ weryfikuje wyniki pod względem zgodności z przepisami, kompletności i wewnętrznej spójności; konstrukcja oparta na „wykonawcy”. | W ust. 1 doprecyzowano, że organ weryfikuje wyniki prac geodezyjnych, o których mowa w art. 12a ust. 1; system konsekwentnie odnosi się do „geodety uprawnionego”. |
| Podstawa przyjęcia do zasobu | Podstawą przyjęcia wyników zgłoszonych prac jest pozytywny wynik weryfikacji; brak zróżnicowania dla prac wykonywanych na zlecenie organów. | Ust. 4–4a: 1) dla typowych prac – jak dotąd, pozytywny wynik weryfikacji, 2) dla prac na zlecenie organów administracji geodezyjnej i GGK – podstawą przyjęcia jest dokument potwierdzający odbiór przedmiotu zamówienia, 3) dla prac do centralnego zasobu – wymagana dodatkowa pozytywna weryfikacja przez GGK. |
| Oświadczenie o pozytywnym wyniku weryfikacji | Przewidywano oświadczenie wykonawcy o pozytywnym wyniku weryfikacji, lecz jego treść i relacja do „klauzuli urzędowej” była mniej rozbudowana. | Nowe ust. 5a–5b: geodeta uprawniony przy pracach z art. 12 ust. 1 pkt 3 lit. c oraz i może umieścić na dokumentach oświadczenie o pozytywnym wyniku weryfikacji; oświadczenie jest równoważne klauzuli urzędowej z art. 40 ust. 3g pkt 3 i składane pod rygorem odpowiedzialności karnej, zastępując pouczenie organu. |
| Skutki negatywnej weryfikacji | Przy negatywnej weryfikacji organ „zwraca” wykonawcy przekazane wyniki; geodeta po uznaniu uchybień ma 3 miesiące na poprawę. | Zmieniono ust. 6: organ „przesyła geodecie uprawnionemu kopię” wyników zgłoszonych prac – co sugeruje, że oryginały pozostają w organie; ust. 7a: geodeta ma nadal 3 miesiące, ale wyraźnie powiązano to z protokołem i zawiadomieniem; doprecyzowano, że po uznaniu uchybień geodeta przekazuje poprawione wyniki razem z zawiadomieniem. |
