Konieczność wszczęcia przez Centralne Biuro Antykorupcyjne (CBA) postępowania sprawdzającego wobec geodezyjnej służby państwowej, administracji geodezyjnej oraz firm geodezyjno-kartograficznych wynika z podejrzenia popełnienia przestępstwa określonego w art. 305 § 1 Kodeksu karnego, tj. działania na szkodę interesu publicznego, poprzez praktyki ograniczające konkurencję. Decyzja Prezesa UOKiK nr RKR-4/2024 z 11 października 2024 r. stwierdza, że jedenastoosobowe konsorcjum firm geodezyjnych, w tym podmioty takie jak OPEGIEKA sp. z o.o., OPGK Kraków sp. z o.o. i InterTIM Warszawa, w skład zarządów, których wchodzą lub wchodziły również osoby powołane do Państwowej Rady Geodezyjnej i Kartograficznej, dopuściło się zmowy przetargowej ograniczającej konkurencję.
Dowodem na to, między innymi, są niemal identyczne ceny ofert składanych w przetargach publicznych (często bliskie 100% budżetu zamawiającego), co może wskazywać na uzgadnianie obu stron kontraktów wspólnych warunków udziału, zamiast rzeczywistej rywalizacji.
Jedenaście firm geodezyjno-kartograficznych uzgadniało wspólne warunki udziału w przetargach publicznych, zamiast konkurować ze sobą.
Oto wybrane oferty mieszczące się w zadziwiającej bliskości 100% budżetu zamawiającego i wartości szacunkowej zamówienia wraz z numerami akapitów (znajdujących się w nawiasach po lewej stronie uzasadnienia decyzji):
Akapit 26: Konsorcjum 11 firm (m.in. Pryzmat Zenon Kulesza, Geokart, OPGK Koszalin) z ofertą na kwotę 268 140 zł, cena na poziomie 97,5% budżetu zamawiającego (kwota budżetu 275 000 zł).
Akapit 34: Konsorcjum 11 firm z ofertą 244 770 zł, cena 106,4% budżetu zamawiającego oraz 99,5% wartości szacunkowej zamówienia (budżet 230 000 zł).
Akapit 48: Konsorcjum 11 firm z ofertą 239 850 zł, cena 100,4% budżetu zamawiającego i 100,5% wartości szacunkowej zamówienia (budżet 239 000 zł).
Akapit 57: Konsorcjum 11 firm z ofertą 239 850 zł, cena 99,9% budżetu zamawiającego i 100% wartości szacunkowej zamówienia (budżet 240 000 zł).
Akapit 71: Konsorcjum 11 firm z ofertą 175 950 zł, cena 99,97% budżetu zamawiającego (budżet 176 000 zł).
Akapit 90: Konsorcjum 11 firm z ofertą 2 520 000,63 zł, cena 105,3% budżetu zamawiającego i wartości szacunkowej zamówienia (budżet i wartość 2 392 350 zł).
Akapit 104: Konsorcjum 8 firm z ofertą 2 022 981 zł, cena 99,997% budżetu i wartości szacunkowej zamówienia (budżet 2 023 034 zł).
Akapit 118-119: W przetargu na części I, II i III (wartości zamówienia około 2,3 mln zł; 2,5 mln zł i 3,38 mln zł) ceny ofert mieściły się między 90,5% a 99,96% budżetów zamawiających.
Akapit 128: Oferty na części zamówienia od 55 891,20 zł do 1 055 930,40 zł (wszystkie po jednej ofercie konsorcjum, ceny mieszczące się w różnych przedziałach cenowych, ale bliskie budżetowi w wybranych częściach).
Akapit 135: Przetargi w latach 2015-2016 z cenami ofert bliskimi budżetowi zamawiającego (w szczególności oferty konsorcjum z 2015 roku i aneksy do umów dotyczące podwykonawców).
Ta praktyka miała miejsce w przetargach na opracowania kartograficzne map tematycznych (hydrograficznych i sozologicznych) zamawianych przez jednostki publiczne, co stanowi naruszenie ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów oraz powoduje szkodę dla interesu publicznego poprzez niewłaściwe wydatkowanie środków publicznych. Współpraca w ramach konsorcjum w tak dużym i stałym składzie, obejmującym wszystkie główne firmy działające na rynku, nie miała na celu efektywną realizację zamówienia, lecz monopolizację rynku poprzez eliminację konkurencji ofertowej.
Ważne jest, aby CBA zainicjowało postępowanie sprawdzające w kierunku ustalenia, czy praktyki te były połączone z innymi naruszeniami prawa, w tym nadużyciami ze strony geodezyjnej służby państwowej i administracji geodezyjnej, które mogły wspierać lub tolerować takie działania. Badanie powinno objąć także potencjalne powiązania osób odpowiedzialnych za organizację przetargów z podmiotami tworzącymi konsorcjum, co mogłoby wskazywać na konflikt interesów lub inne formy nieprawidłowego działania administracyjnego.
Podsumowując, na podstawie decyzji UOKiK i dostępnych danych o praktykach zmowy przetargowej, zachodzi uzasadniona potrzeba wszczęcia przez CBA postępowania sprawdzającego w celach ochrony interesu publicznego, wykrycia ewentualnych przestępstw oraz podjęcia kroków prewencyjnych i sankcyjnych wobec osób i firm uczestniczących w opisywanych działaniach.